MUTLULUK TUZAĞI

MUTLULUK TUZAĞI Sürekli Mutlu Olmak Zorunda mıyız? Sanki mutluluk konusunda görünmez bir yarışın içindeyiz. Daha iyi sabah rutinleri, daha iyi alışkanlıklar, daha pozitif düşünme teknikleri… Sosyal medyada dolaşırken, bir kitapçıda gezinirken ya da bir podcast dinlerken karşımıza sürekli aynı mesaj çıkıyor: “Daha mutlu olabilirsin hatta olmalısın.” Bu mesaj ilk bakışta oldukça masum görünüyor; kim mutlu olmak istemez ki? Ama bu düşüncenin içinde küçük bir risk de saklı: Eğer mutluluk hayatın temel ölçüsü haline gelirse, mutsuz hissettiğimiz her an bir problem gibi görünmeye başlar. Sanki o anlarda bir şeyi yanlış yapıyormuşuz, yeterince iyi başaramıyormuşuz gibi… Oysa insan hayatı, bu dünya sürekli mutlu hissedecek şekilde tasarlanmış gibi görünmüyor. İnsan deneyimi dediğimiz şey yalnızca keyifli duygulardan da oluşmuyor. Sevinç, huzur ve heyecanın yanında hayal kırıklığı, kaygı, öfke ve üzüntü de bu deneyimin doğal parçaları. Seanslarda hayatı genel olarak çok da kötü gitmeyen birçok kişinin yine de sürekli mutlu olması gerekiyormuş gibi bir baskı hissettiğiyle çok karşılaştım. Sürekli mutlu hissetmemek, hayatın bazen rutin olması, zaman zaman sorunlarla boğuşulan dönemlerle karşılaşmak adeta bir sorun gibi algılanır. Sanki mutsuzluk başlı başına bir başarısızlık göstergesidir. Bu duygu oldukça tanıdıktır; çünkü birçok insan fark etmeden aynı iç beklentiyle yaşar: Mutlu olmalıyım. Şimdi tam burada durup, küçük ama önemli bir ayrımı vurgulamak gerektiğini düşünüyorum: Mutlu olmak ile hayattan memnun olmak aynı şey değildir. Mutluluk bir duygudur; gelir ve gider. Bir arkadaşla edilen güzel bir sohbet, beklenmedik bir mesaj, taze demlenmiş bir bardak çay, güneşli bir sabah ya da tamamlanan bir iş… Bunların hepsi mutluluk yaratabilir. Ama aynı zamanda bu duyguların geçici olması da çok doğaldır. Duygular zaten doğaları gereği hareketlidir; ortaya çıkar, yoğunlaşır ve zamanla yerini başka duygulara bırakır. Hayattan memnun olmak ise biraz daha geniş bir anlam ifade eder. Bu, hayatın her anının mutlulukla dolu olduğu anlamına gelmez. Bazen zorlandığımız, bazen kaygılandığımız ya da hayal kırıklığı yaşadığımız dönemler olabilir. Buna rağmen hayatımızın genel olarak anlamlı olduğunu hissedebiliriz. Memnuniyetin içinde mutluluk kadar hüzün, hayal kırıklığı hatta zaman zaman öfke de yer bulabilir. Psikolojide “iyi oluş” dediğimiz şey de çoğu zaman buna işaret eder: Sürekli iyi hissetmekten çok, hayatın getirdiği farklı duyguları taşıyabilecek bir iç dengeye sahip olmak. Mutluluğu bir hedef haline getirdiğimizde kötü hissetmek bir an önce kurtulmamız gereken bir hale dönüşebilir. Oysa hayatı anlamlı kılan şeylerden biri de farklı duygulara yer açabilmesidir. Duygular aracılığıyla kendimizi tanır, neye ihtiyacımız olduğuna dair sinyalleri fark ederiz. Üzüntü bazen bir kaybın, öfke ihlâl edilen bir sınırın, kaygı ise çoğu zaman önem verdiğimiz şeylerin işaretidir. Bu duygular hayatımızdan tamamen çıktığında değil, onları taşıyabildiğimizde psikolojik olarak daha sağlam hissederiz. Terapi sürecinde insanların en çok rahatladığı anlardan biri de genellikle bu noktada ortaya çıkar. Kötü hissetmenin bir sorun değil, insan olmanın ve yaşamın bir parçası olduğunu fark ettiklerinde üzerlerindeki görünmez baskı hafifler. İnsan bazen yalnızca duygularının “normal” olduğunu duymaya ihtiyaç duyar. Bütün bu duyguların bir arada var olabildiği bir hayat aslında gerçekliğin ta kendisidir. Psikolojik dayanıklılık da tam burada ortaya çıkar: Hayatın yalnızca kolay tarafıyla değil, zor tarafıyla da ilişki kurabildiğimizde. Bu yüzden hayatı yalnızca mutluluk üzerinden değerlendirmek bazen dar bir çerçeve yaratır. Daha sakin ama daha derin bir yerden gelen başka bir ölçü de vardır: Memnuniyet. Belki de mesele tam olarak budur: Sürekli mutlu olmaya çalışmak yerine hayatın içindeki farklı duygulara yer açabilmek. İnişleri ve çıkışlarıyla birlikte yaşanabilen ve dönüp baktığımızda içimizden sessizce “iyi ki” diyebildiğimiz bir hayat. Psikolog Tuba DİK Aile Danışmanı, Oyun Terapisti